Trong thời gian gần đây, Trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận phản ánh của sinh viên về một số vụ việc có dấu hiệu lừa đảo, chiếm đoạt tài sản thông qua điện thoại, mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến.
Đáng chú ý, có trường hợp đối tượng giả danh cơ quan Công an, thông báo sinh viên có liên quan đến vụ án, yêu cầu giữ bí mật, tham gia cuộc họp trực tuyến, cung cấp thông tin và chuyển tiền. Bên cạnh đó, Nhà trường cũng tiếp nhận thông tin về thủ đoạn giả danh Nhà trường thông báo sinh viên được nhận học bổng nhưng yêu cầu nộp tiền để hoàn tất thủ tục.
Các thủ đoạn này ngày càng tinh vi, có thể sử dụng thông tin cá nhân thật, hình ảnh, giấy tờ giả mạo, tài khoản mạng xã hội hoặc công nghệ trí tuệ nhân tạo để tạo lòng tin, gây áp lực tâm lý và chiếm đoạt tài sản.
Để chủ động phòng ngừa, Nhà trường đề nghị toàn thể sinh viên nâng cao cảnh giác, nghiêm túc thực hiện các nội dung sau:
1. Cảnh giác với các thủ đoạn lừa đảo
a. Giả danh cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc cơ quan nhà nước
Mô tả tình huống: Đối tượng gọi điện tự xưng là cán bộ Công an, điều tra viên hoặc người có thẩm quyền; thông báo sinh viên có liên quan đến vụ án, có hành vi vi phạm pháp luật về rửa tiền, ma túy hoặc có tài khoản ngân hàng bị sử dụng vào mục đích phi pháp.
Đối tượng có thể cung cấp một số thông tin cá nhân của sinh viên, gửi hình ảnh giấy tờ giả mạo, yêu cầu tham gia cuộc họp trực tuyến qua Zoom hoặc nền tảng khác, chia sẻ màn hình điện thoại, máy tính, đọc các tài liệu giả mạo và thực hiện những yêu cầu với lý do phục vụ điều tra, xác minh. Sau đó, đối tượng đe dọa bắt giữ, khởi tố, xử lý hình sự hoặc gây nguy hiểm cho người thân, yêu cầu sinh viên giữ bí mật, không thông báo cho gia đình, Nhà trường hoặc cơ quan chức năng tại địa phương. Đối tượng có thể yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản do chúng chỉ định với lý do xác minh tài sản, chứng minh vô tội hoặc phục vụ công tác điều tra.
Khuyến cáo: Sinh viên tuyệt đối không chuyển tiền, không cung cấp thông tin bảo mật, không chia sẻ màn hình hoặc thực hiện các yêu cầu đáng ngờ theo hướng dẫn của người gọi điện. Khi có dấu hiệu nghi vấn, cần chủ động liên hệ cơ quan chức năng qua kênh chính thức để xác minh và thông báo cho gia đình, Nhà trường để được hỗ trợ.
b. Giả danh Nhà trường thông báo nhận học bổng, hỗ trợ tài chính
Mô tả tình huống: Đối tượng sử dụng tên, hình ảnh, logo, copy hình ảnh chữ ký, con dấu của Trường hoặc của danh cán bộ, giảng viên, đơn vị chức năng để thông báo sinh viên được nhận học bổng, tiền hỗ trợ, tiền hoàn trả học phí hoặc các khoản tài trợ.
Đối tượng yêu cầu sinh viên nộp phí xác nhận, phí hoàn thiện hồ sơ, phí giải ngân hoặc chuyển tiền để nhận học bổng; cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc truy cập đường link giả mạo.
Khuyến cáo: Sinh viên cần kiểm tra thông báo qua các kênh chính thức của Trường và liên hệ phòng Công tác sinh viên để xác minh trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.
c. Giả mạo chương trình du học, trao đổi sinh viên và học bổng quốc tế
Mô tả tình huống: Đối tượng có thể lợi dụng thông tin về các chương trình du học, trao đổi sinh viên, học bổng quốc tế hoặc chương trình hợp tác giữa Nhà trường và các trường đại học nước ngoài để tạo thông báo giả mạo, gửi thư mời hoặc thông báo sinh viên được lựa chọn tham gia chương trình.
Các đối tượng có thể yêu cầu chuyển tiền đặt cọc, phí giữ suất, phí xét duyệt, phí chứng minh tài chính hoặc phí làm thủ tục vào tài khoản cá nhân; đồng thời thu thập căn cước công dân, hộ chiếu, thông tin gia đình và tài khoản ngân hàng của sinh viên.
Khuyến cáo: Sinh viên cần kiểm tra thông báo qua các kênh chính thức của Trường và liên hệ phòng KHCN & HTPT hoặc Viện Đào tạo quốc tế để xác minh trước khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào.
d. Lừa đảo qua đường link, ứng dụng và tài khoản trực tuyến
Mô tả tình huống: Đối tượng gửi đường link giả mạo thông báo học phí, học bổng, đăng ký học phần, lịch thi, cập nhật hồ sơ, xác nhận thông tin hoặc yêu cầu cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc để đánh cắp thông tin cá nhân, mật khẩu và thông tin ngân hàng.
Khuyến cáo: Sinh viên không truy cập đường link đáng ngờ, không cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn chưa được xác minh và không cung cấp mã OTP hoặc thông tin đăng nhập cho bất kỳ ai.
đ. Lừa đảo mua bán, thuê trọ, vay tiền và đầu tư trực tuyến
Mô tả tình huống: Đối tượng đăng tin bán hàng, cho thuê phòng trọ, tìm người ở ghép, cho vay nhanh hoặc mời gọi đầu tư với giá rẻ, lợi nhuận cao, thủ tục đơn giản để yêu cầu đặt cọc, đóng phí trước hoặc chuyển tiền nhiều lần.
Khuyến cáo: Sinh viên cần xác minh vị trí, danh tính, điều kiện giao dịch và thông tin người nhận tiền; cảnh giác với những lời hứa hẹn lợi ích bất thường hoặc yêu cầu thanh toán liên tục.
e. Lừa đảo qua tài khoản bạn bè, người thân và công nghệ giả mạo
Mô tả tình huống: Đối tượng có thể chiếm quyền sử dụng tài khoản mạng xã hội, tạo tài khoản giả hoặc sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo để giả giọng nói, hình ảnh, video của người thân, bạn bè, cán bộ, giảng viên nhằm yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin.
Khuyến cáo: Sinh viên cần xác minh trực tiếp qua số điện thoại đã lưu hoặc một kênh liên lạc độc lập trước khi thực hiện yêu cầu chuyển tiền, đặc biệt trong những tình huống khẩn cấp.
g. Lừa đảo tuyển dụng việc làm thêm, cộng tác viên trực tuyến
Mô tả tình huống: Đối tượng đăng tin tuyển dụng với mức thu nhập hấp dẫn, sau đó yêu cầu sinh viên đóng phí hồ sơ, đặt cọc, mua hàng, chuyển tiền thực hiện nhiệm vụ hoặc nộp thêm tiền để nhận hoa hồng.
Khuyến cáo: Sinh viên cần tìm hiểu kỹ đơn vị tuyển dụng, nội dung công việc và phương thức trả lương; không chuyển tiền để được nhận việc hoặc tiếp tục thực hiện nhiệm vụ khi chưa xác minh được tính hợp pháp.
2. Những nguyên tắc sinh viên cần ghi nhớ
- Các cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc cơ quan nhà nước không làm việc với nghi phạm qua điện thoại;
- Khi có chương trình học bổng, chính sách khác Nhà trường sẽ thông báo trực tiếp trên các kênh chính thông của Nhà trường. Sinh viên đăng ký và được thông báo kết quả. Trừ trường hợp người nhận học bổng được chỉ đích danh Nhà trường sẽ liên hệ trực tiếp với người được nhận để trao đổi về thủ tục.
- Các khoản vay vốn hoặc học bổng của sinh viên hiện nay không yêu cầu sinh viên phải nộp khoản đảm bảo hay ký gửi nào khác mới nhận được tiền.
- Khi sinh viên nhận được cuộc gọi lừa đảo, đe doạ, tống tiền hoặc dụ dỗ sinh viên cần bình tĩnh và thực hiện đầy đủ các nguyên tắc sau:
• Không chuyển tiền hay để lộ thông tin tài khoản, cung cấp mật khẩu, mã pin, OTP cho người khác;
• Không tham gia bất kỳ cuộc họp trực tuyến nào khi chưa được xác minh;
• Không chia sẻ màn hình điện thoại, máy tính, cài đặt ứng dụng điều khiển từ xa hoặc chia sẻ quyền truy cập cho người khác;
• Không giữ bí mật với gia đình, Nhà trường khi bị đe dọa, gây áp lực hoặc yêu cầu thực hiện những giao dịch bất thường;
• Chủ động kiểm tra thông báo trên các kênh thông tin chính thức của Trường; liên hệ đơn vị phụ trách để xác minh khi có nghi vấn;
• Chủ động lưu giữ bằng chứng và kịp thời phản ánh khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo.
3. Các bước cần thực hiện khi sinh viên đã rơi vào bẫy lừa đảo
- Thứ nhất: Chấm dứt liên lạc ngay sau khi nhận thấy bị đe doạ hoặc phát hiện dấu hiệu lừa đảo;
- Thứ hai: Nhanh chóng thông báo cho gia đình, phòng Công tác sinh viên hoặc đơn vị có liên quan để được hỗ trợ;
- Thứ ba: Nhanh chóng liên hệ với ngân hàng để tra soát khoản giao dịch, đổi mật khẩu hoặc khoá tài khoản ngân hàng và báo cáo tài khoản lừa đảo nếu sinh viên đã chuyển tiền, cung cấp thông tin tài khoản, mật mã, số pin, OTP cho đối tượng.
- Thứ tư: Khoá các tài khoản mạng xã hội thường sử dụng nếu sinh viên đã chia sẻ màn hình, chia sẻ quyền truy cập tài khoản cho đối tượng nhằm hạn chế các thiệt hại khác cho người thân và bạn bè.
- Thứ năm: thu thập và cung cấp bằng chứng cho cơ quan công an nơi thường trú, tạm, trú hoặc nơi gần nhất để được hướng dẫn xử lý.
4. Vai trò của Nhà trường trong công tác hỗ trợ sinh viên
Nhà trường đề nghị toàn thể sinh viên nâng cao ý thức tự bảo vệ thông tin cá nhân, tài sản và an toàn trên không gian mạng; chủ động cập nhật các cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo và chia sẻ thông tin đến bạn bè, các nhóm lớp để cùng phòng ngừa.
Khi phát hiện thông báo, tài khoản hoặc cá nhân có dấu hiệu giả mạo Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt là những thông tin liên quan đến học bổng, học phí, hỗ trợ tài chính, du học và chương trình hợp tác quốc tế, sinh viên cần lưu giữ bằng chứng và phản ánh kịp thời đến Nhà trường.
Nhà trường đề nghị Ban cán sự các lớp, các tổ chức Đoàn – Hội và các đơn vị có liên quan tăng cường chia sẻ thông tin cảnh báo, nhắc nhở sinh viên chủ động phòng ngừa và kịp thời báo cáo khi phát hiện trường hợp có dấu hiệu lừa đảo.
Trong mọi trường hợp, Nhà trường phân công Phòng Công tác sinh viên là đơn vị được giao để được hướng dẫn xác minh, hỗ trợ xử lý vụ việc hoặc liên hệ với các cơ quan công an trong trường hợp cần thiết. Sinh viên có thể liên hệ với Phòng Công tác Sinh viên tại các cơ sở theo thời gian làm việc cụ thể như sau:
- Cơ sở 1: 7h30 đến 17h00 ngày thứ Hai đến thứ Sáu tại phòng A103 NTT;
- Cở sở 2: 8h00 đến 17h00 ngày thứ Hai đến thứ Sáu tại phòng E106 BT hoặc Phòng y tế;
- Cơ sở 3: 8h00 đến 16h00 ngày thứ Hai đến thứ Sáu tại phòng G109 LP.
Điện thoại: 028.39400989 (Số nhánh: 137, 138)
Email phòng CTSV: ctctsv@hcmulaw.edu.vn
Website của Nhà trường: www.hcmulaw.edu.vn
Fanpage chính thức: www.facebook.com/hcmulaw/
Nhà trường mong muốn mỗi sinh viên đều chủ động nâng cao ý thức phòng ngừa, bảo vệ bản thân và đồng thời trở thành một thành viên tích cực trong việc xây dựng môi trường học tập an toàn, lành mạnh và văn minh./.