Sáng ngày 05/11/2026, tại phòng họp A.905, cơ sở Nguyễn Tất Thành, Trường Đại học Luật TP.HCM (ULAW) phối hợp với Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam và Tổng Lãnh sự quán Pháp tại TP.HCM tổ chức tọa đàm khoa học quốc tế với chủ đề “Trọng tài quốc tế góp phần bảo đảm an toàn pháp lý cho hoạt động đầu tư và giao thương kinh tế”. Chương trình là diễn đàn trao đổi học thuật và thực tiễn, quy tụ nhiều chuyên gia pháp lý từ Cộng hòa Pháp cùng các học giả, trọng tài viên và đại diện các trung tâm trọng tài tại Việt Nam.
Toàn cảnh buổi tọa đàm tại phòng họp A.905
Tham dự tọa đàm, về phía đoàn đại biểu Cộng hòa Pháp và các tổ chức quốc tế có sự hiện diện của bà Caroline Charpentier - Thẩm phán liên lạc của Pháp tại khu vực Đông Nam Á; bà Marie-Aimée Peyron - Chủ tịch Ủy ban Các vấn đề châu Âu và quốc tế thuộc Hội đồng Luật sư quốc gia Pháp và bà Anne-Charlotte Gros - Tổng Giám đốc Quỹ Pháp luật Lục địa. Phái đoàn còn có các lãnh đạo và chuyên gia từ Phòng Quốc gia Thừa phát lại và Chấp hành viên Pháp (CNCJ) gồm bà Agnès Carlier - Thành viên Ban lãnh đạo phụ trách các vấn đề quốc tế của Phòng Quốc gia Thừa phát lại và Chấp hành viên Pháp, ông Georges Golliot - Phó Chủ tịch thứ nhất Phòng Quốc gia Thừa phát lại và Chấp hành viên Pháp, ông Luc Ferrand - Giám đốc phụ trách các vấn đề châu Âu và quốc tế, Phòng Quốc gia Thừa phát lại và Chấp hành viên Pháp, ông Georges Decocq - Trọng tài viên quốc tế, Thành viên Hội đồng Khoa học của Phòng Quốc gia Thừa phát lại và Chấp hành viên Pháp, cùng đoàn đại diện Hội đồng Công chứng Quốc gia Pháp (CSN) gồm ông Jean Déléage, bà Emmanuelle Crossoir, ông Grégoire Chesnot và đại diện cơ quan ngoại giao Pháp tại Việt Nam.
Về phía ULAW có GS.TS., TTV. Đỗ Văn Đại - Phó Hiệu trưởng Nhà trường; TS. Nguyễn Thị Hoa - Giảng viên Khoa Luật Quốc tế. Về phía các tổ chức trọng tài và giới thực hành luật có sự góp mặt của ThS. LS. Châu Việt Bắc - Phó Tổng Thư ký kiêm Phó Giám đốc Chi nhánh TP.HCM thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), cùng các luật sư đại diện cho các trung tâm trọng tài tại TP.HCM và đông đảo giảng viên, học viên chương trình Thạc sĩ Luật Kinh doanh quốc tế và so sánh và sinh viên các lớp chất lượng cao, khối Pháp ngữ của Nhà trường.
Phát biểu tại tọa đàm, GS.TS. Đỗ Văn Đại đã gửi lời cảm ơn đến Đại sứ quán Pháp cùng Tổng Lãnh sự quán Pháp đã tin tưởng lựa chọn ULAW làm đơn vị đồng hành trong khuôn khổ “Tuần lễ Pháp luật Pháp tại Việt Nam”. Về ý nghĩa của việc tổ chức chương trình tại TP.HCM và ULAW, GS.TS. Đỗ Văn Đại nhấn mạnh TP. Hồ Chí Minh là đầu tàu kinh tế, nơi quy tụ nhiều trung tâm trọng tài và chiếm 2/3 tổng số lượng vụ việc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài trên cả nước theo thống kê thực tiễn từ VIAC. Trên cơ sở đó, với thế mạnh trong đào tạo, nghiên cứu về trọng tài, nhiều công trình chuyên khảo, học phần chuyên sâu và đội ngũ giảng viên, chuyên gia đang công tác tại các trung tâm trọng tài, ULAW có nền tảng thuận lợi trong việc kết nối hoạt động học thuật với thực tiễn hành nghề. Bên cạnh đó, Nhà trường vẫn duy trì đào tạo các lớp cử nhân Luật tăng cường tiếng Pháp hằng năm cũng như chương trình Thạc sĩ Luật Kinh doanh quốc tế và so sánh liên kết với các cơ sở đại học của Pháp, tạo nền tảng thuận lợi để sinh viên, học viên giao lưu, trao đổi chuyên môn với các chuyên gia quốc tế.
GS.TS., TTV. Đỗ Văn Đại - Phó Hiệu trưởng Nhà trường phát biểu khai mạc chương trình
Bà Caroline Charpentier cho biết, tiếp nối các hoạt động trao đổi tại Hà Nội ngày 04/11 về những phương thức giải quyết tranh chấp thân thiện, chương trình tại TP.HCM tập trung vào trọng tài quốc tế như một phương thức giải quyết tranh chấp thay thế (ADR) quan trọng, góp phần tạo ra cơ chế xử lý xung đột linh hoạt, hiệu quả, qua đó bảo đảm an toàn pháp lý cho hoạt động đầu tư và giao thương xuyên biên giới.
Bà Caroline Charpentier - Thẩm phán liên lạc của Pháp tại khu vực Đông Nam Á phát biểu khai mạc
Chương trình diễn ra với 3 phiên thảo luận xoay quanh các vấn đề về khung pháp lý và thực tiễn áp dụng trọng tài quốc tế, bảo đảm hiệu quả quá trình giải quyết tranh chấp từ việc xây dựng điều khoản đến công nhận và thi hành phán quyết cũng như làm rõ vai trò của trọng tài quốc tế trong hoạt động đầu tư, kinh doanh và giao thương kinh tế.
Phiên đầu tiên với chủ đề “Trọng tài quốc tế: Khuôn khổ pháp lý và thực tiễn mới” do ông Luc Ferrand điều phối, tập trung phân tích những thay đổi gần đây trong khung pháp lý trọng tài tại Pháp và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam. Theo đó, bà Caroline Charpentier giới thiệu những điểm mới trong cải cách pháp luật trọng tài của Pháp, dự kiến có hiệu lực từ ngày 01/01/2027, nổi bật là tăng cường vai trò hỗ trợ của thẩm phán, hiện đại hóa quy định về phán quyết trọng tài và hoàn thiện thủ tục tố tụng. Từ thực tiễn tại Việt Nam, TS. Nguyễn Thị Hoa phân tích những điểm tiến bộ của Luật Trọng tài thương mại năm 2010, đồng thời chỉ ra các vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện như cơ chế kiểm soát thẩm quyền trọng tài của tòa án, trách nhiệm của trọng tài viên khi áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời và việc vận dụng căn cứ vi phạm nguyên tắc cơ bản của pháp luật Việt Nam để hủy phán quyết.
Ông Luc Ferrand - Giám đốc phụ trách các vấn đề châu Âu và quốc tế, Phòng Quốc gia Thừa phát lại và Chấp hành viên Pháp điều phối Phiên 1
Bà Caroline Charpentier - Thẩm phán liên lạc của Pháp tại khu vực Đông Nam Á trình bày tham luận Phiên 1
TS. Nguyễn Thị Hoa - Giảng viên Khoa Luật Quốc tế trình bày tham luận Phiên 1
Tiếp đó, Phiên 2 với chủ đề “Bảo đảm hiệu quả của trọng tài quốc tế: Từ điều khoản trọng tài đến thi hành phán quyết” do GS.TS. Đỗ Văn Đại điều phối, tập trung vào kỹ năng soạn thảo điều khoản trọng tài, những vướng mắc thực tiễn tại Việt Nam cũng như cơ chế công nhận và thi hành phán quyết trọng tài quốc tế. Theo đó, bà Marie-Aimée Peyron nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng điều khoản trọng tài chặt chẽ, đồng thời khuyến nghị áp dụng tư duy “soạn thảo ngược”, lấy khâu thi hành phán quyết làm cơ sở để hoàn thiện thỏa thuận và bảo đảm hiệu lực. Trên cơ sở đó, LS. Châu Việt Bắc cho biết các trung tâm trọng tài hiện đang thụ lý khoảng 75% đến 80% tổng số các vụ kiện tại TP.HCM và dự kiến sẽ có những bước tiến đầy triển vọng của hệ sinh thái trọng tài trong nước, tiêu biểu là kế hoạch xây dựng Tổ hợp giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế vào năm 2026, cùng với thực tiễn xét xử đáng chú ý của Tòa án khi công nhận hiệu lực pháp lý của những thỏa thuận trọng tài được xác lập hoàn toàn qua tin nhắn Zalo thay vì hợp đồng giấy truyền thống.
Bà Marie-Aimée Peyron - Chủ tịch Ủy ban Các vấn đề châu Âu và quốc tế thuộc Hội đồng Luật sư quốc gia Pháp trình bày tham luận Phiên 2
ThS. LS. Châu Việt Bắc - Phó Tổng Thư ký kiêm Phó Giám đốc Chi nhánh TP.HCM thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) trình bày tham luận Phiên 2
Trong khuôn khổ tọa đàm, ông Georges Decocq trình bày tham luận chuyên đề riêng về “Công nhận và thi hành phán quyết trọng tài quốc tế”, tập trung phân tích vai trò của pháp luật quốc gia và cơ chế cưỡng chế trong bảo đảm hiệu lực thi hành phán quyết. Từ kinh nghiệm của Pháp, ông nhấn mạnh các cơ chế thúc đẩy thi hành tự nguyện và bảo vệ quyền lợi của chủ nợ.
Ông Georges Decocq - Trọng tài viên quốc tế, Thành viên Hội đồng Khoa học của Phòng Quốc gia Thừa phát lại và Chấp hành viên Pháp trình bày tham luận chuyên đề
Phiên 3, với chủ đề “Trọng tài quốc tế, an toàn pháp lý và sức hấp dẫn kinh tế”, tập trung làm rõ mối tương quan mật thiết giữa công chứng, trọng tài và việc củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Mở đầu phiên thảo luận, bà Emmanuelle Crossoir khẳng định công chứng viên với tư cách là người bảo đảm an toàn pháp lý phòng ngừa và tính xác thực của văn bản đã trở thành chủ thể đồng hành tự nhiên của trọng tài, giúp tư vấn soạn thảo các điều khoản trọng tài chặt chẽ, ngăn ngừa rủi ro vô hiệu và bảo đảm giá trị thực thi cho các cam kết hợp đồng. Dựa trên Bộ chỉ số An toàn pháp lý của Quỹ Pháp luật Lục địa, bà Anne-Charlotte Gros đã phân tích 7 tiêu chí cốt lõi tạo nên môi trường pháp lý an toàn gồm khả năng tiếp cận pháp luật kết hợp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), tính minh bạch thông qua pháp điển hóa hướng tới Bộ luật Trọng tài, tính ổn định của hợp đồng, khả năng dự đoán nhờ hài hòa hóa quy tắc quốc tế, tính bình đẳng, tính hiệu lực thi hành và sự độc lập tư pháp. Qua đó, các diễn giả khẳng định sự kết hợp giữa thể chế pháp lý vững chắc, hoạt động công chứng phòng ngừa và cơ chế trọng tài hiệu quả không phải là gánh nặng chi phí mà là khoản đầu tư chiến lược vào niềm tin, giúp giảm chi phí giao dịch, thúc đẩy đầu tư dài hạn và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Bà Emmanuelle Crossoir - đại diện Hội đồng Công chứng Quốc gia Pháp (CSN) trình bày tham luận Phiên 3
Bà Anne-Charlotte Gros - Tổng Giám đốc Quỹ Pháp luật Lục địa trình bày tham luận Phiên 3
Tọa đàm khép lại với nhiều góc nhìn chuyên sâu về khuôn khổ pháp lý, thực tiễn giải quyết tranh chấp và cơ chế bảo đảm thi hành phán quyết trọng tài quốc tế, góp phần tăng cường kết nối học thuật, chia sẻ kinh nghiệm giữa các chuyên gia Pháp và Việt Nam, đồng thời mở ra những trao đổi thiết thực về hoàn thiện hệ thống pháp luật trọng tài, hướng đến xây dựng môi trường đầu tư và giao thương an toàn, minh bạch, hiệu quả.
Các đại biểu, chuyên gia và đại diện Nhà trường chụp ảnh lưu niệm tại buổi tọa đàm
Nội dung: Khánh Huyền
Hình ảnh: Đặng Phú
Phòng Truyền thông & QHDN