Phát triển ULAW thành đại học đa ngành: Cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế và định hướng chiến lược trong giai đoạn mới

Hướng tới kỷ niệm 50 năm truyền thống và 30 năm ngày mang tên Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (30/3/2026), Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (ULAW) tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Phát triển Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh thành đại học đa ngành – kinh nghiệm quốc tế và Việt Nam”.

Toàn cảnh hội thảo

Hội thảo thu hút sự tham gia của đông đảo nhà khoa học, chuyên gia và giảng viên đến từ các cơ sở đào tạo luật, viện nghiên cứu và cơ quan thực tiễn. Về phía khách mời, tham dự hội thảo có PGS.TS. Nguyễn Như Hà – Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Giáo dục và Đào tạo; ThS. Nguyễn Thị Hồng Hạnh – Thành ủy viên, Đại biểu Quốc hội, Giám đốc Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh; ông Võ Huy Hoàng – Thành ủy viên, Phó Trưởng Ban Nội chính Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; ông Nguyễn Quốc Trí – Phó Chánh Văn phòng Đoàn Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh; bà Nguyễn Thị Thùy Dung – Phó Chánh án Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, cùng các nhà khoa học, lãnh đạo các cơ sở đào tạo đại học và đại diện các doanh nghiệp – những đơn vị sử dụng lao động.

Về phía Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh có PGS.TS. Vũ Văn Nhiêm – Bí thư Đảng ủy; TS. Lê Trường Sơn – Hiệu trưởng; GS.TS. Đỗ Văn Đại và PGS.TS. Trần Việt Dũng – Phó Hiệu trưởng, cùng lãnh đạo các đơn vị, phòng, ban, viện trực thuộc, giảng viên và người lao động của Nhà trường.

Hội thảo thu hút đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài trường tham dự

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Lê Trường Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh nhấn mạnh, phát triển thành đại học đa ngành là một chủ đề mang ý nghĩa chiến lược, gắn trực tiếp với định hướng phát triển dài hạn của Nhà trường. Hội thảo do đó không chỉ là một hoạt động khoa học có giá trị chuyên môn cao mà còn là một trong những điểm nhấn quan trọng trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 50 năm truyền thống (1976–2026)30 năm mang tên Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh (1996–2026). Đây là dịp để tập thể viên chức, người lao động và người học của Nhà trường cùng nhìn lại chặng đường đã qua, đồng thời xác lập tầm nhìn và định hướng phát triển trong giai đoạn tiếp theo, với thông điệp xuyên suốt “Vững truyền thống, sáng tương lai” – một tinh thần được phản ánh rõ nét trong chủ đề hội thảo.

TS. Lê Trường Sơn, Hiệu trưởng ULAW phát biểu khai mạc hội thảo

Theo TS. Lê Trường Sơn, nhìn lại quá trình hình thành và phát triển, từ tiền thân là cơ sở đào tạo cán bộ tư pháp năm 1976 đến khi chính thức mang tên Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 1996 cho đến nay, sau 50 năm xây dựng và trưởng thành, Nhà trường đã khẳng định vị thế là một cơ sở đào tạo luật trọng điểm, có uy tín trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng. Thương hiệu của ULAW không chỉ được ghi nhận trong nước mà còn từng bước lan tỏa trong khu vực và quốc tế, tạo nên nền tảng vững chắc cho những định hướng phát triển tiếp theo. 

Từ nền tảng đó, Nhà trường tiếp tục xác lập tư duy phát triển mới cho giai đoạn 50 năm tiếp theo, trong đó nhấn mạnh việc chuyển dịch từ mô hình đào tạo đơn ngành sang mô hình đa ngành và liên ngành như một yếu tố tất yếu trong bối cảnh khoa học – công nghệ, kinh tế số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc cấu trúc đời sống kinh tế – xã hội và sự gia tăng tính liên kết giữa các lĩnh vực tri thức. Những biến chuyển này đặt ra yêu cầu mở rộng không gian phát triển, nâng cao quy mô và chất lượng đào tạo, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ tính liên ngành trong đào tạo và nghiên cứu.

Giảng viên tại Phân hiệu Quảng Trị tham dự Hội thảo theo hình thức trực tuyến

Theo định hướng phát triển, việc xây dựng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh trở thành đại học đa ngành không phải là bước đi mang tính đột ngột mà đã được Nhà trường từng bước triển khai từ nhiều năm trước thông qua việc mở rộng các ngành đào tạo như Quản trị kinh doanh, Quản trị luật (từ năm 2011) và Ngôn ngữ Anh theo định hướng Anh văn pháp lý (từ năm 2013). Trên cơ sở đó, theo định hướng đến năm 2030, tầm nhìn 2045, Nhà trường xác định phát triển theo mô hình đại học đa ngành, đa lĩnh vực, trong đó lĩnh vực pháp luật tiếp tục giữ vai trò trọng điểm.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này cũng đặt ra không ít yêu cầu và thách thức, đặc biệt liên quan đến lộ trình phát triển, mô hình quản trị và các vấn đề pháp lý trong bối cảnh chính sách giáo dục đại học có nhiều đổi mới. Đồng thời, việc phát triển theo hướng đa ngành, liên lĩnh vực không đồng nghĩa với việc rời xa giá trị cốt lõi, mà ngược lại nhằm phát huy sâu sắc hơn thế mạnh truyền thống của Nhà trường, trong đó pháp luật tiếp tục là hạt nhân bản sắc và nền tảng cho mọi bước phát triển.

Hiệu trưởng cũng cho biết, trong quá trình định hướng phát triển, Nhà trường đã tiếp nhận nhiều ý kiến, trăn trở từ đội ngũ viên chức, người lao động và cựu sinh viên liên quan đến việc giữ gìn bản sắc, định vị thương hiệu cũng như lựa chọn lĩnh vực phát triển phù hợp khi chuyển đổi sang mô hình đại học đa ngành. Những vấn đề này không chỉ mang tính nội tại mà còn phản ánh yêu cầu thực tiễn đặt ra đối với quá trình phát triển bền vững của Nhà trường, đồng thời cũng chính là một trong những động lực quan trọng để tổ chức hội thảo lần này.

TS. Lê Trường Sơn kỳ vọng, với sự tham gia của nhiều nhà khoa học, giảng viên đến từ các cơ sở giáo dục đại học đã có kinh nghiệm trong việc chuyển đổi mô hình, Hội thảo sẽ tạo điều kiện để Nhà trường tiếp cận và tham khảo các kinh nghiệm thực tiễn có giá trị trong quá trình xây dựng chiến lược phát triển, trở thành nguồn tư liệu tham khảo quan trọng giúp ULAW hướng tới mục tiêu trở thành đại học đa ngành, trong đó pháp luật giữ vai trò trọng điểm.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức đã tiếp nhận 20 tham luận khoa học, tập trung thảo luận các vấn đề liên quan đến khung pháp lý và chính sách phát triển đại học đa ngành, kinh nghiệm quốc tế về mô hình quản trị đại học cũng như những định hướng phát triển đối với Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn tới.

PGS.TS. Vũ Văn Nhiêm, Bí thư Đảng ủy ULAW trao đổi tại hội thảo

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Đại biểu Quốc hội, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM phát biểu tại hội thảo

Theo chương trình, hội thảo được tổ chức thành 02 phiên làm việc.

Phiên 1 do PGS.TS. Vũ Văn Nhiêm – Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; TS. Lê Trường Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; và ThS. Nguyễn Thị Hồng Hạnh – Đại biểu Quốc hội, Giám đốc Sở Tư pháp Thành phố Hồ Chí Minh đồng chủ trì.

Phiên 2 do TS. Lê Trường Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh; PGS.TS. Trần Việt Dũng – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh và PGS. TS. Nguyễn Như Hà – Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng chủ trì, điều hành các nội dung trình bày tham luận và trao đổi học thuật của hội thảo.

Chủ tọa phiên thứ nhất điều hành hội thảo

Chủ tọa phiên thứ hai điều hành hội thảo

Trong chương trình hội thảo, 05 tham luận tiêu biểu được lựa chọn trình bày trực tiếp, tập trung vào các vấn đề cốt lõi liên quan đến phát triển mô hình đại học đa ngành và định hướng phát triển của Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh. Các tham luận đã tiếp cận vấn đề phát triển đại học đa ngành từ nhiều góc độ khác nhau, từ cơ sở pháp lý, chính sách đến yêu cầu thực tiễn và định hướng phát triển trong bối cảnh mới.

Mở đầu, tham luận “Khung pháp lý, chính sách của Việt Nam đối với mô hình đại học đa ngành và một số gợi ý cho lộ trình chuyển đổi của Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh” do PGS.TS. Nguyễn Như Hà – Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Giáo dục và Đào tạoThS. Hà Duy Tân – Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện đã làm rõ bức tranh tổng thể về xu hướng phát triển đại học đa ngành trong bối cảnh giáo dục đại học hiện đại gắn với chuyển đổi số, phát triển bền vững và kinh tế tri thức. Trên cơ sở phân tích hệ thống chính sách, pháp luật mới, đặc biệt là các định hướng từ Luật Giáo dục đại học và các nghị quyết lớn của Đảng, tham luận nhấn mạnh ba trụ cột mang tính nền tảng của mô hình đại học đa ngành gồm: tự chủ đại học, phát triển liên ngành và trách nhiệm giải trình. Đồng thời, các tác giả khẳng định việc chuyển đổi của Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh cần được đặt trong chiến lược phát triển dài hạn, lấy lĩnh vực luật học làm trụ cột, từ đó mở rộng có chọn lọc các lĩnh vực liên quan, bảo đảm sự phát triển theo chiều sâu, gắn với năng lực học thuật thực chất và yêu cầu hội nhập quốc tế.

PGS.TS. Nguyễn Như Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ GD&ĐT chia sẻ tham luận tại Hội thảo

Tiếp nối cách tiếp cận từ góc độ pháp lý, tham luận “Khung pháp lý phát triển đại học đa ngành và những triển vọng, thách thức của việc phát triển Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh thành đại học” của TS. Đặng Tất Dũng – Phó Trưởng Khoa Luật Hành chính – Nhà nước, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh TS. Dương Hồng Thị Phi Phi – Trưởng Bộ môn Lịch sử Nhà nước và pháp luật, Khoa Luật Hành chính – Nhà nước, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh đi sâu phân tích quá trình hình thành và phát triển của hệ thống giáo dục đại học Việt Nam từ mô hình đơn ngành sang đa ngành, gắn với các mốc chính sách quan trọng như Nghị quyết 29-NQ/TW, cơ chế tự chủ đại học và Luật Giáo dục đại học sửa đổi. Trên cơ sở đó, tham luận chỉ ra rằng việc chuyển đổi sang mô hình đại học không chỉ là thay đổi về tổ chức mà còn đòi hỏi sự phát triển đồng bộ về cơ cấu ngành đào tạo, đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất. Đặc biệt, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh đã có những nền tảng thực tiễn quan trọng như mở rộng các ngành đào tạo ngoài luật, phát triển đào tạo sau đại học và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, song vẫn đối mặt với yêu cầu mở rộng đa ngành ở tất cả các trình độ và bảo đảm tính liên kết học thuật trong toàn hệ thống.

TS. Đặng Tất Dũng, Phó Trưởng Khoa Luật Hành chính Nhà nước Trường ĐH Luật TP.HCM trình bày tham luận

Ở một góc nhìn khác, gắn với bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển của công nghệ, tham luận “Tái hình dung vai trò của đại học đa ngành trước sự gián đoạn mang tính đổi mới của trí tuệ nhân tạo” do TS. Rod Jensen và PGS.TS. Cao Minh Trí – Trưởng Khoa Quản trị, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện đã đặt vấn đề về sự thay đổi căn bản của giáo dục đại học dưới tác động của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ số. Theo đó, đại học đa ngành không còn chỉ là mô hình tổ chức đào tạo nhiều lĩnh vực, mà cần được tái định vị như một thiết chế học thuật linh hoạt, có khả năng thích ứng nhanh với sự biến đổi của tri thức và thị trường lao động. Tham luận nhấn mạnh yêu cầu đổi mới phương thức đào tạo, tích hợp liên ngành, tăng cường kỹ năng số và tư duy sáng tạo cho người học, đồng thời đặt ra vai trò mới của các cơ sở giáo dục đại học trong việc vừa đào tạo nguồn nhân lực, vừa tham gia dẫn dắt đổi mới sáng tạo trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng chi phối sâu rộng các lĩnh vực kinh tế – xã hội.

PGS.TS. Cao Minh Trí, Trưởng Khoa Quản trị của ULAW trình bày tham luận

Trên cơ sở những phân tích về khung pháp lý và bối cảnh phát triển mới, tham luận “Chuyển đổi Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh thành đại học đa ngành: thực tiễn và lộ trình thực hiện” của PGS.TS. Thái Thị Tuyết Dung – Trưởng Ban Pháp chế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tập trung làm rõ yêu cầu đổi mới mô hình quản trị đại học theo hướng hiện đại, linh hoạt và có khả năng điều phối hiệu quả các lĩnh vực đào tạo. Tham luận nhấn mạnh rằng quá trình chuyển đổi cần được triển khai theo lộ trình bài bản, từng bước hoàn thiện các điều kiện nền tảng về tổ chức, nhân lực và cơ sở vật chất, đồng thời bảo đảm sự đồng bộ giữa chiến lược phát triển học thuật và cơ chế quản trị. Các giải pháp được đề xuất hướng tới việc xây dựng mô hình đại học đa ngành phù hợp với điều kiện thực tiễn của Việt Nam, trong đó chú trọng tính khả thi, tính bền vững và khả năng phát huy các lợi thế sẵn có của Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh.

PGS.TS. Thái Thị Tuyết Dung, Trưởng ban Pháp chế ĐHQG TP.HCM trình bày tham luận

Bổ sung cho các tiếp cận nêu trên, tham luận “Vai trò của đào tạo lĩnh vực ngoại ngữ và khoa học xã hội và nhân văn trong đại học đa ngành Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh” của PGS.TS. Trần Thăng Long – Trưởng Khoa Ngoại ngữ Pháp lý, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí MinhTS. Nguyễn Quốc Vinh – Trưởng Khoa Khoa học Cơ bản, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh đã làm rõ nền tảng học thuật quan trọng của mô hình đại học đa ngành, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế và phát triển liên ngành. Theo đó, ngoại ngữ và các lĩnh vực khoa học xã hội – nhân văn không chỉ đóng vai trò hỗ trợ, mà còn là trụ cột góp phần hình thành năng lực tư duy, khả năng nghiên cứu và năng lực hội nhập của người học. Tham luận nhấn mạnh việc tăng cường các lĩnh vực này sẽ giúp mở rộng không gian học thuật, thúc đẩy liên kết giữa các ngành đào tạo, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực pháp lý theo hướng toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội và thị trường lao động trong bối cảnh toàn cầu hóa.

PGS.TS Trần Thăng Long, Trưởng Khoa Ngoại ngữ Pháp lý của ULAW trình bày tham luận

Phát biểu kết luận hội thảo, TS. Lê Trường Sơn khẳng định, trên cơ sở các tham luận và ý kiến trao đổi học thuật, có thể nhận thấy một sự thống nhất cao về nhu cầu khách quan trong việc phát triển đào tạo đa ngành tại Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh chuyển đổi số, kinh tế số và những biến đổi nhanh chóng của đời sống xã hội. Theo đó, yêu cầu đối với nguồn nhân lực pháp lý hiện nay không chỉ dừng lại ở kiến thức chuyên sâu về pháp luật mà còn đòi hỏi khả năng hiểu biết, kết nối và vận dụng hiệu quả các lĩnh vực liên quan. Việc chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng đa ngành vì vậy không chỉ là một lựa chọn, mà là một yêu cầu tất yếu nhằm mở rộng không gian học thuật, nâng cao năng lực đào tạo và nghiên cứu, đồng thời đáp ứng xu thế phát triển của giáo dục đại học hiện đại.

Đại biểu chia sẻ tại Hội thảo

Đồng thời, TS. Lê Trường Sơn nhấn mạnh, phát triển đa ngành không đồng nghĩa với việc xa rời bản sắc, mà chính là quá trình nâng tầm và lan tỏa thế mạnh cốt lõi của Nhà trường trong lĩnh vực pháp luật, hướng tới hình thành một không gian học thuật mở, nơi pháp luật giữ vai trò trung tâm và kết nối chặt chẽ với các ngành, lĩnh vực liên quan. Trên nền tảng đó, Nhà trường kiên định với định hướng phát triển đại học nghiên cứu, tập trung nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng đào tạo, qua đó tiếp tục khẳng định vị thế là một cơ sở đào tạo và nghiên cứu pháp luật hàng đầu của quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo

Thực hiện: Phòng Truyền thông và Quan hệ Doanh nghiệp